newspull Ενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις μας
Πέτρος Δ. Δαμιανός, Δρ. Φιλοσοφίας – Διδακτικό Προσωπικό ΕΜΠ
Στο τέλος του Ευαγγελίου κατά Ιωάννη (κεφ. 21) περιγράφεται μια από τις πιο ήσυχες και βαθιές εμφανίσεις του αναστημένου Χριστού. Οι μαθητές, μετά την Ανάσταση του Χριστού, βρίσκονται στη Θάλασσα της Τιβεριάδας και, ύστερα από μια νύχτα χωρίς καρπό στο ψάρεμα, συναντούν έναν άγνωστο στην ακτή που τους καλεί να ρίξουν ξανά τα δίχτυα. Το απρόσμενο πλήθος των ψαριών οδηγεί στην αναγνώριση: είναι ο Κύριος. Όταν φτάνουν κοντά Του, βλέπουν ότι τους περιμένει με φωτιά αναμμένη από κάρβουνα, με ψάρι και ψωμί έτοιμα. Εκεί, μέσα σε αυτή την απλότητα ενός πρωινού γεύματος, εκτυλίσσεται και η προσωπική συνάντηση με τον Απόστολο Πέτρο.
Η λεπτομέρεια της ανθρακιάς δεν είναι ουδέτερη. Στο ίδιο Ευαγγέλιο, η ίδια λέξη εμφανίζεται και στη νύχτα της άρνησης, όταν ο Πέτρος, ζεσταίνοντας τα χέρια του μπροστά σε φωτιά από κάρβουνα στην αυλή του αρχιερέα, αρνείται τρεις φορές ότι γνωρίζει τον Χριστό. Τώρα, μετά την Ανάσταση, βρίσκεται και πάλι μπροστά σε μια παρόμοια φωτιά. Ο τόπος μοιάζει να τον επιστρέφει, σχεδόν αθόρυβα αλλά επίμονα, σε εκείνη τη στιγμή της πτώσης.
Κι όμως, τίποτα δεν εξελίσσεται με τρόπο καταγγελτικό. Ο Χριστός δεν φέρνει την κατηγορία, αλλά ανοίγει έναν δρόμο. Ρωτάει τον Πέτρο τρεις φορές «Σίμων Ιωνά, αγαπάς με;»(Ιω. 21:15–17) και ο Πέτρος του απαντά τρεις φορές “ Σε αγαπώ Κύριε”. Η τρείς φορές ίδια ερώτηση «Με αγαπάς;» δεν είναι απλώς μια δοκιμασία, αλλά μια πρόσκληση σε μετάνοια. Όχι ως ενοχική αυτοκατηγορία, αλλά ως βαθιά στροφή της καρδιάς. Ο Πέτρος δεν καλείται να αρνηθεί το παρελθόν του, αλλά να το αντικρίσει μέσα σε μια νέα σχέση. Εκεί όπου κάποτε υπήρξε φόβος, τώρα γεννιέται η αγάπη· εκεί όπου υπήρξε άρνηση, τώρα αρθρώνεται η ομολογία.
Η μετάνοια εδώ δεν είναι στιγμιαία πράξη, αλλά απόφαση για μια νέα πορεία. Είναι η δυνατότητα να σταθεί κανείς μέσα στην αλήθεια του, χωρίς να κρυφτεί, χωρίς να ωραιοποιήσει, αλλά και χωρίς να απελπιστεί. Και ακριβώς μέσα σε αυτή τη στάση, αναδύεται η συγχώρηση. Όχι ως μια εξωτερική απαλλαγή, αλλά ως αποκατάσταση της σχέσης. Ο Χριστός δεν λέει απλώς «σου συγχωρούνται τα λάθη»· εμπιστεύεται εκ νέου τον Πέτρο, του αναθέτει ευθύνη, τον καλεί να ποιμάνει τους άλλους. Η συγχώρηση γίνεται έτσι δημιουργική δύναμη, που δεν σβήνει το παρελθόν αλλά το μεταμορφώνει.
Η επιστροφή μπροστά στην ανθρακιά, αποκτά τότε βαθύ νόημα. Η μνήμη δεν καταργείται, ούτε συγκαλύπτεται. Αντίθετα, ανακτάται μέσα από αυτό το ίδιο σκηνικό της άνθρακιάς, για να γίνει τόπος συνάντησης και επανανοηματοδότησης. Το γεγονός της άρνησης δεν παύει να υπάρχει, αλλά παύει να είναι το τελευταίο κεφάλαιο. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη ιστορία, όπου η αγάπη υπερβαίνει την πτώση.
Κάτι από αυτή την πορεία μπορεί να αναγνωρίσει κανείς και στην κατανόηση της σύγχρονης ψυχοθεραπείας. Η ψυχική θεραπεία δεν προκύπτει από τη λήθη ή την αποφυγή, αλλά από τη δυνατότητα να επιστρέψει κανείς στις δύσκολες μνήμες με νέο βλέμμα. Όταν η μνήμη πάψει να είναι μόνο πηγή ενοχής και γίνει πεδίο νοήματος, τότε ανοίγεται ο δρόμος της μεταμόρφωσης. Δεν αλλάζει το παρελθόν, αλλά αλλάζει η σχέση του ανθρώπου με αυτό.
Επιπλέον, η μετάβαση από το ιδιωτικό στο φανερό, από την εσωτερική συντριβή στη φανερή αποκατάσταση, φωτίζει βαθιά το μυστήριο της εξομολόγησης μέσα στην Εκκλησία. Η εξομολόγηση δεν είναι απλώς μια προσωπική εκφορά λόγων προς τον Θεό, αλλά μια κίνηση επιστροφής στη σχέση. Ο άνθρωπος ανοίγεται, φανερώνει την αλήθεια του και, μέσα από αυτή τη φανέρωση, επανεντάσσεται στο σώμα της Εκκλησίας.
Στους πρώτους αιώνες, αυτή η διάσταση εκφραζόταν συχνά και με δημόσιο τρόπο, ως εκκλησιαστική πράξη αποκατάστασης. Με τον χρόνο, η μορφή έγινε πιο προσωπική και διακριτική, χωρίς όμως να αλλάξει ο πυρήνας της: ότι η μετάνοια ολοκληρώνεται μέσα στη σχέση και την κοινωνία. Δεν αρκεί να συντριβεί η καρδιά· χρειάζεται και να ειπωθεί, να φανερωθεί, να γίνει γεγονός σχέσης.
Η σκηνή της ανθρακιάς δεν θεσπίζει ρητά το μυστήριο της εξομολόγησης, αλλά φανερώνει τη βαθύτερη λογική του. Δείχνει ότι η αληθινή μετάνοια δεν μένει κρυφή, δεν περιορίζεται στο συναίσθημα, αλλά γίνεται λόγος, φανέρωση και αποκατάσταση μέσα στην κοινότητα. Εκεί όπου ο άνθρωπος τολμά να σταθεί μέσα στην αλήθεια του, χωρίς να την κρύψει και χωρίς να συντριβεί, αρχίζει η πραγματική θεραπεία.
Έτσι, η ανθρακιά γίνεται ένα διαχρονικό σύμβολο. Είναι ο τόπος όπου η μνήμη συναντά τη μετάνοια, η μετάνοια συναντά τη συγχώρηση και η συγχώρηση ανοίγει ξανά τον δρόμο προς τη σχέση. Και μέσα σε αυτή τη συνάντηση, ακόμη και η πιο οδυνηρή πτώση μπορεί να γίνει αρχή μιας νέας ζωής.
Χριστός Ανέστη !
pemptousia.gr
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Οι αναρτήσεις που γίνονται από το διαδίκτυο τα κείμενα και οι φωτογραφίες (με σχετική σημείωση της πηγής) θεωρούμε ότι είναι δημόσια.Αναρτήσεις η αναδημοσιεύσεις, από άλλες πηγές που αναρτώνται σε αυτό το blog εκφράζουν αυτούς που τις υπογράφουν.Αν υπάρχουν πνευμ.δικαιώματα παρακαλούμε ενημερώστε μας για την αφαίρεση τους(των αναρτήσεων ή αναδημοσιεύσεων).Ενημερώστε μας άμεσα εάν θίγεστε απο κάποια ανάρτηση ώστε να την αφαιρέσουμε.
Εισαγωγικός Σχολιασμός (μπλέ γράμματα)
Σε ορισμένες αναρτήσεις υπάρχει περίπτωση σαν πρόλογος να υπάρχει δικός μας σχολιασμός.Αυτή είναι η δική μας άποψη για το θέμα και δεν υποχρεώνουμε κανέναν να την διαβάσει...
---
Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και όχι αυτή του newspull.Μη κόσμια και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται όπου αυτά εντοπίζονται(ενημερώστε μας και εσείς εάν χρειαστεί).