Για μεγάλο διάστημα, τα τρόφιμα με βάση τα έντομα, προβάλλονταν ως μια αποδοτική σε πόρους και φιλική προς το κλίμα εναλλακτική, απέναντι στη συμβατική ζωική πρωτεΐνη, αφού απαιτούν λιγότερη γη, λιγότερες εισροές και παράγουν μικρότερες ποσότητες αποβλήτων. Η πραγματικότητα βέβαια είναι, ότι οι μπάρες πρωτεΐνης από γρύλους και τα ζυμαρικά από προνύμφες δεν κατάφεραν ποτέ να κερδίσουν το ευρύ κοινό, τόσο στη χώρα μας όσο και στην ΕΕ. Έτσι, καθώς η εν λόγω βιομηχανία δέχεται πιέσεις, εξετάζει λύσεις για τη σωτηρία της, «κοιτώντας» προς τις δημόσιες προμήθειες της ΕΕ και ζητώντας μεταξύ άλλων, επιβολή ελάχιστων υποχρεωτικών αγορών.
Σε απάντησή της σε διαβούλευση της Κομισιόν, για τους νέους κανόνες δημόσιων προμηθειών της ΕΕ, η International Platform of Insects for Food and Feed (IPIFF), υποστήριξε ότι η επιβολή ελάχιστων υποχρεωτικών αγορών «καινοτόμων, κυκλικών βιολογικών προϊόντων», θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα για την κρίση στον κλάδο. Στο πλαίσιο ενός τέτοιου σχήματος, η ΕΕ θα επέτρεπε στους δημόσιους φορείς να δίνουν προτεραιότητα σε προϊόντα με βάση κριτήρια βιωσιμότητας. Αυτό, σύμφωνα με το Euractiv, σημαίνει ότι, θεωρητικά, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να επιβάλουν την αγορά πρωτεΐνης από έντομα για δημόσια ιδρύματα, όπως καντίνες ή στα σχολικά εστιατόρια.
Η οργάνωση προσθέτει ότι χιλιάδες θέσεις εργασίας στον ευρωπαϊκό κλάδο εκτροφής εντόμων —περίπου 3.500 έμμεσες σήμερα, με πρόβλεψη για 30.000 έως το 2030— βρίσκονται σε κίνδυνο, «λόγω της απουσίας αποφασιστικής και συντονισμένης πολιτικής δράσης».
Πώς φτάνουν τα έντομα στο πιάτο μας
Η χρήση εντόμων ως συστατικών σε διάφορες τροφές ως εναλλακτική μορφή πρωτεϊνών, δεν είναι κάτι νέο, όπως προαναφέρθηκε. Η αρχή έγινε τον Αύγουστο του 2022, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ότι θα εντάξει στη διατροφή των Ευρωπαίων τα έντομα, ενώ έως σήμερα, αρκετά έχουν πάρει το «πράσινο φως», για να μπουν στο πιάτο των Ευρωπαίων.
Μεταξύ αυτών, ο οικιακός γρύλος (house cricket), το κίτρινο αλευροσκουλήκι (yellow mealworm), η αποδημητική ακρίδα (migratory locus), το μικρότερο αλευροσκουλήκι ή σκαθαράκι (Alphitobius diaperionus), ενώ έχει επιτραπεί και η μερική διάθεση του οικιακού γρύλου (acheta domesticus) μόνο σε μορφή σκόνης.
Aν και αρκετοί είναι οι Έλληνες και συνολικά οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι τρώνε τρόφιμα που περιέχουν προϊόντα εντόμων χωρίς να το γνωρίζουν, αυτά απαιτείται να φέρουν κατάλληλες ετικέτες. Βέβαια, κατά βάση, στα εν λόγω προϊόντα, αναγράφονται οι επιστημονικές ονομασίες. Για παράδειγμα, η καρμίνη ή κοχενίλη ή καρμινικό οξύ (έχει καταχωρηθεί στη βάση της EFSA με τον κωδικό E120) είναι η χρωστική, που χρησιμοποιείται για να δώσει σε τρόφιμα και σνακ κόκκινο χρώμα, σε καραμελάκια, ζελεδάκια, τσίχλες και άλλα και παράγεται από τα θηλυκά έντομα και τα αυγά τους, του είδους Cochineal Dactylopius coccus Casta.
Συνολικά όμως στην ΕΕ και η ιδέα μόνο του ότι καταναλώνονται τρόφιμα με προϊόντα εντόμων, προκαλεί αποστροφή στους περισσότερους, παρά τα πλεονεκτήματα που βλέπει η Κομισιόν, όπως το ότι «τα έντομα «είναι μια εξαιρετικά θρεπτική και υγιεινή πηγή τροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, πρωτεΐνες, βιταμίνες, φυτικές ίνες και μέταλλα».
Έτσι, χρόνο με τον χρόνο, ο νέος αυτός κλάδος έχει έχει στραφεί σε άλλες αγορές για να επιβιώσει, όπως οι ζωοτροφές, το ιχθυάλευρο και τα λιπάσματα.
Η κατάρρευση της πολλά υποσχόμενης Ÿnsect
Στη Γαλλία, o κλάδος έχει δεχθεί ένα ακόμα πλήγμα στη φήμη του τον τελευταίο μήνα. Η startup Ÿnsect, που ιδρύθηκε το 2011 με στόχο να εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πρωτεΐνης από έντομα παγκοσμίως, τέθηκε σε εκκαθάριση -ουσιαστικά κήρυξε πτώχευση- τον Δεκέμβριο του 2025, λόγω αφερεγγυότητας.
Μάλιστα, γαλλικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν πρόσφατα βίντεο, τραβηγμένα από πρώην εργαζομένους, τα οποία καταγγέλλουν ανησυχητικές συνθήκες υγείας και ασφάλειας στις εγκαταστάσεις της εταιρείας. Ορισμένοι εργαζόμενοι ισχυρίζονται ότι το περιβάλλον εργασίας τους προκάλεσε άσθμα, αλλεργίες και τσιμπήματα εντόμων — προβλήματα που, όπως λένε, συνεχίζουν να τους επηρεάζουν.
Η startup είχε αντλήσει πάνω από 600 εκατ. ευρώ, ενώ το Mediapart αποκάλυψε την περασμένη εβδομάδα ότι είχε λάβει περίπου 148 εκατ. ευρώ από δημόσιο χρήμα. Για παράδειγμα, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της μητροπολιτικής περιοχής της Αμιένης, Alain Gest, μιλώντας στο Ici Picardie, είπε ότι η Αμιένη είχε δώσει πριν από χρόνια επιχορήγηση 770.000 ευρώ στην νεοσύστατη εταιρεία Ynsect. «Δεν ήταν μόνο δημόσιο χρήμα: υπήρχαν πολλά χρήματα από ιδιώτες, 600 εκατομμύρια δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι, ή σχεδόν όλοι, πίστεψαν σε αυτό το έργο. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ένα τέτοιο έργο με τόσους πολλούς πόρους μπόρεσε να καταλήξει σε αυτή την καταστροφή».
Σύμφωνα με το TechCrunch, η κατάρρευση της Ÿnsect δεν αποτέλεσε κεραυνό εν αιθρία. Η εταιρεία βρισκόταν εδώ και μήνες σε τροχιά κρίσης. Παρ’ όλα αυτά, η υπόθεσή της εγείρει κρίσιμα ερωτήματα: πώς μπορεί μια startup που άντλησε πάνω από 600 εκατ. δολάρια —από επενδυτές όπως το επενδυτικό σχήμα του Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ, FootPrint Coalition, αλλά και από δημόσιους πόρους και φορολογούμενους— να οδηγηθεί σε οικονομικό αδιέξοδο;
Η Ÿnsect δεν κατάφερε να υλοποιήσει τη φιλοδοξία της να «επαναστατικοποιήσει την τροφική αλυσίδα» μέσω πρωτεΐνης από έντομα. Ωστόσο, η αποτυχία της δεν οφείλεται μόνο στην αποστροφή, που νιώθουν πολλοί Δυτικοί για τα έντομα, αφού όπως εξηγεί το TechCrunch, τα τρόφιμα δεν υπήρξαν ο βασικός της στόχος. Αντίθετα, η εταιρεία επικεντρώθηκε στην παραγωγή πρωτεΐνης εντόμων για ζωοτροφές και τροφές κατοικιδίων — δύο αγορές με εντελώς διαφορετικά οικονομικά χαρακτηριστικά και περιθώρια κέρδους. Η Ÿnsect, ωστόσο, δεν κατάφερε ποτέ να επιλέξει ξεκάθαρα μεταξύ τους.
Το 2021, η Ÿnsect εξαγόρασε την ολλανδική Protifarm, που δραστηριοποιείται στην εκτροφή σκουληκιών για ανθρώπινη κατανάλωση, προσθέτοντας μια τρίτη αγορά στο ήδη περίπλοκο επιχειρηματικό της μείγμα. Ακόμη και τότε, ο τότε CEO Αντουάν Υμπέρ παραδεχόταν, ότι θα χρειάζονταν χρόνια ώστε η ανθρώπινη διατροφή να συνεισφέρει μόλις 10%–15% των εσόδων.
«Βλέπουμε ότι οι τροφές κατοικιδίων και οι ιχθυοτροφές θα παραμείνουν οι βασικοί μοχλοί εσόδων τα επόμενα χρόνια», είχε δηλώσει τότε. Με άλλα λόγια, η Ÿnsect επένδυε σε μια αγορά που θα παρέμενε περιθωριακή, τη στιγμή που χρειαζόταν επειγόντως έσοδα. Και εκεί ακριβώς βρισκόταν το πρόβλημα. Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, τα έσοδα της βασικής εταιρικής οντότητας της Ÿnsect κορυφώθηκαν στα 17,8 εκατ. ευρώ το 2021 — ποσό που φέρεται να είχε ενισχυθεί από εσωτερικές συναλλαγές μεταξύ θυγατρικών. Το 2023, οι καθαρές ζημιές ανήλθαν σε 79,7 εκατ. ευρώ.
Η πραγματικότητα της αγοράς αποδείχθηκε αμείλικτη. Οι ζωοτροφές είναι αγορά εμπορεύματος, όπου κυριαρχεί η τιμή και όχι το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Στην πράξη, η εκτροφή εντόμων μεγάλης κλίμακας βασίζεται σε υποπροϊόντα δημητριακών, που θα μπορούσαν ήδη να χρησιμοποιηθούν απευθείας ως ζωοτροφή — καθιστώντας την πρωτεΐνη εντόμων ένα ακριβό ενδιάμεσο στάδιο. Η Ÿnsect όμως το αντιλήφθηκε αργά.
Η εταιρεία μάλιστα δεσμεύτηκε σε ένα κολοσσιαίο, κεφαλαιουχικά βαρύ στοίχημα: το Ÿnfarm, ένα «gigafactory» στη βόρεια Γαλλία, που διαφημιζόταν ως το ακριβότερο εργοστάσιο εκτροφής εντόμων στον κόσμο. Εκατοντάδες εκατομμύρια δαπανήθηκαν προτού αποδειχθεί η βιωσιμότητα του επιχειρηματικού μοντέλου. Όταν η στρατηγική διάσωσης απέτυχε, ο νέος CEO, Εμανουέλ Πίντο, ανακοίνωσε ότι τα εναπομείναντα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας τίθενται προς πώληση, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η τεχνογνωσία της Ÿnsect θα αξιοποιηθεί στο μέλλον.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Οι αναρτήσεις που γίνονται από το διαδίκτυο τα κείμενα και οι φωτογραφίες (με σχετική σημείωση της πηγής) θεωρούμε ότι είναι δημόσια.Αναρτήσεις η αναδημοσιεύσεις, από άλλες πηγές που αναρτώνται σε αυτό το blog εκφράζουν αυτούς που τις υπογράφουν.Αν υπάρχουν πνευμ.δικαιώματα παρακαλούμε ενημερώστε μας για την αφαίρεση τους(των αναρτήσεων ή αναδημοσιεύσεων).Ενημερώστε μας άμεσα εάν θίγεστε απο κάποια ανάρτηση ώστε να την αφαιρέσουμε.
Εισαγωγικός Σχολιασμός (μπλέ γράμματα)
Σε ορισμένες αναρτήσεις υπάρχει περίπτωση σαν πρόλογος να υπάρχει δικός μας σχολιασμός.Αυτή είναι η δική μας άποψη για το θέμα και δεν υποχρεώνουμε κανέναν να την διαβάσει...
---
Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και όχι αυτή του newspull.Μη κόσμια και προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται όπου αυτά εντοπίζονται(ενημερώστε μας και εσείς εάν χρειαστεί).